“Hiçbir
şey yoktu şiirden önce... Ve şiir insanı yarattı!..”
Bülent
Özcan
“Güzel
sanatların en üstünü ve en zor olanı şiir sanatıdır.”
Friedrich Hegel
“Şiir,
sözcükler dinidir.”
Mallarmé
"Şiir,
seçmek ve gizlemek sanatıdır."
Chateaubriand
“Şiir,
matematik gibi kolaydan başlanılıp öğrenilmez. Kolaylık, bir beğeni
olarak yerleşiverir insanın kişiliğine, sonra da kolay kolay değiştirilemez.”
Turgut
Uyar
“Şiirin
önce acemiliği geçilir, sonra ustalığına varılır sanılırsa da, bu doğru
değildir: Ozan boyuna acemileşir, ustalaşmanın karşıtı değildir
acemilik, özüdür. Ozanın olgunluğu, acemiliğin bilincidir olsa olsa. Bu
bilinç acıdır, yaşlı ozanı kemirir; böylece şiirin yanına eleştiri
yerleşmiş olur ve yaşlı ozan “ben” olmaktan çıkar. “Fenafillah”
mertebesidir bu, ozanın yaşını yok eder.
Melih
Cevdet Anday
“Ustalık
kazanılır; ama çocuk olmak yitirilirse, şiirin büyük damarlarından biri
yok olur.”![]()
“Şiir,
‘Anayasa aykırı’dır, doğanın ahlakı kovduğu yerdedir, yasadışıdır.”![]()
“Şiirin
en büyük özgürlüğü, özgün olma özgürlüğüdür.”![]()
“Şiir,
büyük zekâların rüyalarıdır.”
Lamartine
“Sözcüklere
ruh verme sanatıdır şiir; ki, okudukça canlanır sözcükler...”
Bülent
Özcan
“İlimsiz
şiir, harcı ve hesabı olmayan duvar gibidir.”
Fuzûli
“Şiir
öylesine ayrı, öylesine apayrı bir dildir ki başka herhangi bir dile çevrilemez
hatta yazılmış olduğu kendi diline bile...”
Jean Cocteau
“Bir
şiir yalnız o şiire giren değil, bir de girmeyen sözcüklerden meydana
gelir.”
Salâh
Birsel
“İlk
dize tanrıdandır.”
Valéry
"En
az sözcükle yazmalı şiiri."
Fazıl
Hüsnü Dağlarca
“Güzel
ve mükemmel bir şiiri tamamladıktan sonra, şairin on yıl dinlenmeğe hakkı
olmalıdır.”
Rainer Maria Rilke
“Şiir
sıradan bir dil değildir. "Şiir" düzyazıya çevrilemeyen dildir.”
Ahmet Haşim
“Sözün
ayrıca anlam taşımak zorunda olması, bazı şairleri rahatsız eder.”![]()
“Şiirde
anlam, bir çam ağacının kabuğuna sızmış bir çam sakızına benzer. O,
ozanın yoğurduğu, bir yoğun damlacık haline getirdiği ve tatlandırdığı
bir şeydir… Şiir alışılmışın bardağını taşıran son damladır;
onun rolü bu taşırıcı niteliğindedir…”![]()
"Ben
kendi payıma bir iki iyice şiir yazdımsa, bunların tümünün içeriğini önceden
iyice pişirdim. Sonra en uygun biçimlerini, ne çeşit uyakla (kafiye ile), ne
çeşit ölçü ile yazılabileceğini, boyutunun aşağı yukarı ne olabileceğini,
dilinin edasını, çeşnisini, peşinen kestirmeye çalıştım. Yani çok
zahmetli bir çalışmadan sonra işe koyuldum."
Nazım
Hikmet Ran
“Kolayca
okunabilen bir şiirin kolayca yazıldığını mı sanıyorsunuz?..”
Orhan Veli
“...Şiir,
nesirden bambaşka bir kimliktedir. Musikiden başka türlü bir musikidir. Şiirde
"nefes" ve "ses" iki temel öğedir. Dizenin ayakları
yerden kopmazsa ve uçmazsa ya da ister en hafif perdeden olsun, ister İsrafil'in
sûru (borusu) kadar gür olsun, kulağı bir ses gibi doldurmazsa halis şiir
değildir.”
Yahya
Kemal Beyatlı
“Şiir
üzerine, gerçekten yeni olan şiirle, yeni bir şeyler öğrenebiliriz ancak;
Şiir üzerine yazılanlarla değil.”
Turgut
Uyar
“Şiir,
sözcüklerle güzel biçimler kurmak sanatıdır. Ama sözcük nedir? Bir anlamı,
bir çağrışımı, bir gölgesi, hattâ bir rengi ve tadı olan nesnedir. Sözcük
insanoğlundan haber verir. Sözcük boş bir kalıp değildir. Ozanın duyguları,
düşünceleri, hayalleri, dünya görüşü, felsefesi, kişiliği, her şeyi
şiirde belli olur. Sözcükleri tanımak, sevmek, okşamasını bilmek gerek.
Hangi sözcük hangi sözcükle yan yana geldiğinde nasıl bir ışık ortaya
çıkar? Bunu bilmek gerek.”
Cahit
Sıtkı Tarancı
“Akılsız
şiir, kafasız kalmış Danton gibidir.”![]()
“Şiirdeki
‘Ş’ vitamini, akıp giden zaman içinde hep diri tutar insanı.”![]()
“Şiir,
karada yaşayan ve havada uçmak isteyen bir deniz hayvanının günlüğüdür.”
C.
Sandburg
“Şiiri
tanımlamaya çalışmak, gökyüzüne merdiven kurmaya benzer.”
Bülent
Özcan
“Şiirin
yüceliği, çok denenip varılamamasından değil, bir kaç şairin varmış
olmasındandır.”![]()
“Suya
göre ‘ağır su’ neyse, öteki yazın türlerine göre de şiir odur.”
Eray
Canberk
“Şiir
zamansızlıktır. Zamana meydan okumadır.”![]()
“Bin
acı birikse ancak bir şiir doğurur.”![]()
“Şiirin
orta hallisi veya kötüsü için kurallar, ustalıklar bir ölçü olabilir;
ama iyisi, yükseği, harikuladesi aklın kurallarını aşar. Onun güzelliğini
tam olarak görenler, bir şimşeğin ihtişamına benzer bir pırıltı görmekle
kalırar. Büyük şiir muhakememizi tatmin etmez, allak bullak eder."
Montaigne
“Şiirsel
denklemle matematiksel denklem, çelişkili bir benzerlik gösterir.
Matematikte, belli bir kuralla bütün denklemler aynı biçimde çözülür;
oysa şiirde, her denklemin çözümü, kendine özgü yeni bir kuralı
bulgulamayı gerektirir.”
Tahsin
Saraç
“Şiir
sanatı, kendi hareketlerini tabiatın hareketlerine uydurduğu zaman en yüksek
derecesini bulur; o zaman, tabiata öyle yaklaşır ki, ikisini birbirinden ayırt
edemeyiz."
Nicolas
Boileau Despéaux
“Şiir
üstüne bütün çözümlemeler, bütün kurallar hep ama hep ortalama şairler
için. Zaten bir bakarsanız, şiir üstüne konuştuklarımızı, bütün
sorunları, büyük, iyi şairlerin şiirleri değil mi getiren?”
Turgut
Uyar
“![]()
"Şiir
bir yaratmadır; evet, ama yüz bin yıllık araçlarla bir yaratma. Bir ozan
her dizesine kendi yaptığı dilden, kendi yaptığı dilbilgisinden kata kata
en sonunda hem büyük dilini, büyük dilbilgisini yaratır; hem okuyucusunu
oralara ulaştırır."
Fazıl Hüsnü Dağlarca
![]()
![]()
“Şiirin
konuları hiç eksik olmayacaktır; çünkü dünya o kadar büyük, o kadar zengin,
yaşam o kadar değişik manzaralı ki... Hiçbir gerçek konu yoktur ki şair onu
gereği gibi işlemesini bildiği andan itibaren şiirden yoksun olsun.”
Goethe
“Şiirin düşmanları, bu
meslektekiler ya da müşteriler arasında değil, şairin kendi içindeki uyum
eksikliğindedir.”
Pablo
Neruda
“Anlık
kararların belirtecidir şiir; ihtilali körükler durur. Düş yolunna
doludizgin giderken gerçeğin amansız savunucusudur şiir.”
Fahrettin
K. Nitter
“Şairin
gücü sözcüklerle kurduğu ilişkide, onlara bakışındadır.”
Mustafa
Köz
“Şairin
şiiri, onun kişiliğidir, bütün hayatıdır. Bu anlamda şiirsel yapının,
neredeyse organik bir şey olduğunu düşünüyorum. Yaşayan, kımıldayan,
soluk alıp veren canlı bir organizma...”
Ataol
Behramoğlu
“Bütün
şairler gibi, kimi zaman bir düşünceden, kimi zaman bir duygulanmadan, bir
kırgınlıktan, bir öfkeden yola çıkarım şiirin başlarında. Bazen de düşündüğüm,
kurduğum, tasarladığım şiirin dışına çıkarım. Bir ayrıntı, yakaladığım
bir imge şiirin bütününe egemen olur. Kimi şiirlerimi aylarca çalışarak
bitiririm, kimini de bir oturuşta. Bitirdiğim bütün şiirleri ezberlemiş
olurum. Biçimciliğe karşıyım, ama biçime çok önem veririm. Ayakkabı
gibi, ne bol gelmeli biçim ne de dar. Tam oturmalı şiirin 'muhtevasına'.”
Arif
Damar
“Şairler
söz sultanlarıdır; hekimler saltanatlarını vücut üzerinde kurarlar; şairlerin
dil güzelliği ruha zevk verir; hekimlerin öz verileri hastaları iyileştirir.”
İbn-i
Sina
“Şiir,
gerçeklerin dilde yoğunlaşmış düşsel yansımasıdır."
Seyfettin
Başcıllar
“Şiiri
yöneten tek bir şair yoktur.”![]()
"Övgü
duvarını aşan şair, şairdir!"
Bülent
Özcan
“Çağın şiiri, bunalımlar geçiren
bir çağın, insan gerçeğinin şiiridir. Köklü bir düşünüye yaslanır.
Ozan, karmaşık bir düşünüyü ya da bilinçaltını bunaltan düşünüleri
şiir çağrışımları kaynağına atarak, oradan duygusallıkla belenik bir görünümde
dipdiri çıkarır. Kuşkusuz bu en güç sanat uğraşısında çok derin bir
bilgi, çağı yorumlayan bir görüş, soluklu bir yaratı, bir başka ustalık
ister.”
Oğuz Kâzım Atok
“Gül ıtrıyla selâmlar sabahı,
şair yaratır. Pınar hangi susuzlukları giderdiğinin farkında mı? Güneş
sarayları da aydınlatır, kulübeleri de. Öyle seveceksin ki kelimeleri, yalnız
senin için raksedecekler. Kelimeler de bütün sevgiler gibi kıskanç. Senin
olmalarını istiyorsan, onların olacaksın, yalnız onların.”
Cemil Meriç
“…duygular, düşünceler sözcükleri
değil; sözcükler duygularımı, düşüncelerimi yönetiyor. Ressam Degas’ın:
“Çok güzel duygularım var, ama şiirde başarıya eremiyorum. Neden?” diye sorması üzerine, Mallerme, çok ünlüdür, “Dostum”
demiş, “Şiir sözcüklerle yazılır. Herkesin duyguları, düşünceleri
var, yetseydi herkes şair olurdu.” Anlaşılmayan budur. İçinden geldiği için
mimar ya da mühendis olmaya kalkanı görmüyoruz. Demek sanatların en kolayı
şiir ki, duygulara, düşüncelere dayanarak şair olunabileceğine inanılıyor.”
Melih
Cevdet Anday
“Bir
şiir üzerinde aylarca, bazen daha uzun süreler çalıştığım oluyor. Her
seferinde, başlangıçtaki o duygu birikimini yakalamaya çalışıyorum.”
Ataol
Behramoğlu
![]()
![]()
“Gizli
şiir sayısı, gizli işsiz sayısından aşağı değildir. Birçok şiirler,
varlıklarını duyuramaz, kendilerine bir elin uzanmayışına sessizce katlanırlar”
Behçet
Necatigil
Şiiri
şiirle tartın, şairi şiirle tartın; şaire değil, şiire bakın!..
Bülent
Özcan